دبریدمان عبارت است از برداشتن بافت نکروتیک (بافت مرده)، ضایعات سلولی، مواد خارجی و ترشحات مضر در بافت زخم. بافت های مرده بستر مناسبی جهت رشد باکتری ها میباشد. در دبریدمان شارپ با استفاده از جراحی با برداشتن سریع لایه های بافت مرده و آسیب دیده باعث سریعتر شدن شروع بهبود زخم میشود.
در چه مواردی از دبریدمان شارپ استفاده میشود؟
هدف دبریدمان شارپ، ایجاد یک بستر و پایه ی تمیز برای زخم است که شرایطی همچون زخم های تازه با قابلیت خونرسانی مناسب داشته باشد.
دبریدمان شارپ را میتوان به عنوان روشی مناسب جهت از بین بردن سریعتر بافت های مرده در نظر گرفت. در مواردی که نیاز به سریعترین راه موجود برای از بین بردن آلودگی ها و مواد خارجی و بویژه بافت نکروزه موجود در بستر زخم است، از دبریدمان شارپ استفاده میشود.
همچنین در مواردی که زخم، پس از استفاده از دیگر روش ها، نشانی از بهبودی نشان نمیدهد نیز از دبریدمان شارپ استفاده میشود. همچنین در زخم های عمیق، زخم هایی که دچار عفونت شده و یا دچار آسیب بافت همبند شده اند، استفاده میشود
روش درمان
بطور خلاصه میتوان گفت که در روش دبریدمان از طریق تیغ جراحی، با استفاده از تیغ های مخصوص یا ابزار های مشابه پزشکی، اقدام به برداشتن بافت های آسیب دیده ی بیمار میشود. انجام این روش نیاز به تجربه و مهارت قابل توجهی دارد.محلی که جراحی دبریدمان شارپ در آن صورت میگیرد، وابسته به نوع، علت و گستردگی زخم، میتواند متفاوت باشد. ممکن است دبریدمان در بالین بیمار صورت بگیرد و یا نیاز به مراجعه به مراکز پزشکی باشد. مراحل عمل در روش دبریدمان شارپ جراحی عموما به صورت زیر است:
- پوست اطراف زخم و یا خود زخم، تمیز و ضد عفونی میشود
- با استفاده از ابزار پزشکی، عمق زخم و شرایط آن مورد بررسی قرار میگیرد
- بافت های آسیب دیده برداشته میشود
- زخم شسته میشود
بسته به نوع زخم و شرایط بیمار، از بی حسی موضعی تا بیهوشی عمومی به عنوان روشی به منظور کاهش درد بیمار حین عمل، در نظر گرفته میشود. در مواردی که با بی حسی موضعی میتوان بیمار را در وضعیت مناسب جهت دبریدمان جراحی قرار داد، از کرم های بی حسی موضعی و یا از تزریق بی حسی موضعی استفاده میشود. اما در مواردی که آسیب دیدگی زیاد باشد، به دبریدمان گسترده نیاز است و در چنین مواردی، بیهوشی عمومی به عنوان روشی مناسب در نظر گرفته میشود.
ملاحظات قبل از جراحی دبریدمان
موارد زیر از جمله مواردی هستند که پزشک و کادر درمانی در مواقعی که بیمار نیاز به دبریدمان جراحی دارد، در نظر میگیرند:
- ارزیابی از شرایط کلی بیمار و زخم
- ماهیت بافت نکروزه و انتخاب بهترین روش دبریدمان
- میزان احتمال عفونت زخم و استفاده احتمالی از آنتی بیوتیک ها جهت مقابله با آن
- بیماری های زمینه ای بیمار
- محل زخم و ارتباط آن با آناتومی اطراف زخم
- تعیین روش مناسب جهت کاهش درد بیمار
- شرایط روانی بیمار
مزایای دبریدمان شارپ از طریق جراحی
پیش تر نیز ذکر شد که انجام دبریدمان شارپ، بسیار سریعتر از سایر روش های دبریدمان است و در مواقعی که نیاز به حذف سریع بافت های مرده باشد، این روش بهترین گزینه است. اگرچه در برخی افراد به منظور ترمیم و بهبودی کامل بستر زخم، استفاده از چندین روش درمانی در کنار هم توصیه میشود.
دبریدمان برای چه افرادی توصیه میشود
در افرادی که مبتلا به زخم های جدی و شدید در ناحیه ی پا هستند، یا دچار زخم های ضخیم شده و یا عفونت جدی دارند، استفاده از دبریدمان شارپ توصیه میشود. هرچند در بیمارانی که مبتلا به زخم های دیابتی و یا بیماری های عروقی هستند، اقدامات احیاطی در رابطه به دبریدمان جراحی صورت میگیرد. برای مثال بیمارانی که دارای مشکلاتی در سیستم گردش خونی وتنگی عروق هستند، قبل از اینگونه عمل ها، باید مورد ارزیابی پزشکی و درمان علت زمینه ساز قرار بگیرند.
بهبودی و ریکاوری پس از دبریدمان شارپ جراحی
پس از اتمام دبردیمان، معمولا به منظور کنترل خونریزی، زخم ها تا یک روز با پانسمان خشک بسته میشوند. پس از آن از پانسمان های مناسب به منظور بهبودی زخم استفاده میشود. زمان بهبودی زخم کاملا به نوع زخم و شرایط بیمار بستگی دارد. زخم بیمار باید مرتبا مورد بررسی و بازبینی قرار بگیرد. بعضی بیمار ها ممکن است تا چندین هفته پس از عمل، به درمان نیاز داشته باشند. همچنین بیماران دیابتی و یا بیمارانی که دچار بیماری های عروقی هستند، باید تحت مراقبت بیشتری قرار گرفته و وضعیت زخم های آن ها مرتبا بازبینی شود.
