شایع ترین مشکلی که موجب بوجود آمدن زخم های اندام تحتانی میشود، مربوط به عروق است. در زخم پای واریسی نیز، مشکلی که پیش روی بیمار قرار دارد، مشکل در بازگشت خونی که دارای مقادیر زیادی دی اکسید کربن میباشد از اندام تحتانی به سمت قلب است .
در افراد نرمال ، خونی که در اندام تحتانی جریان دارد، هنگام راه رفتن به سمت قلب جریان می یابد.
عوامل موثر در برگشت خون از پا به سمت قلب :
– فشار خون ناشی از انقباض عضلات قلب
– فشاری که عضلات ساق و ران بر روی وریدها موقع راه رفتن وارد میکنند .
-اثر دریچه های لانه کبوتری وریدهای اندام تحتانی که مانع برگشت خون به سمت مچ پا بعلت جاذبه در حین دیاستول قلب می شوند.
اما در افرادی که به واریس (گشادی ورید یا بی کفایتی دریچه های لانه کبوتری) مبتلا شده اند، مشاهده میشود که خونی که در اندام تحتانی جریان دارد، به طور مداوم و بی مشکل به سمت قلب بازگردانده نمیشود .
در مواقعی که فرد برای مدت طولانی در یک موقعیت فیزیکی ثابت مانده، یا در مواردی که شخص بدلیل بیماری یا ناتوانی حرکتی، قادر به جا به جایی نیست؛در مواقع اینچنینی نیز خون در پاها جمع شده و به سمت قلب بازگردانده نمیشود.
خوشبختانه بسیاری از موارد ابتلای به زخم پای واریسی میتوانند در اثر درمان حرفه ای، بهبود بیابند.
علائم زخم واریسی پا
- معمولا در قسمت پایینی ساق پا و اطراف مچ پا شکل میگیرند
- احساس درد. به ویژه هنگام ایستادن
- ترشحات سفید مایل به زرد
- پوست اطراف محل مورد نظر، ممکن است سفت، سخت یا پینه بسته شده باشد
- تغییر رنگ پوست اطراف محل زخم
- لبه های زخم، به وضوح از پوست نواحی اطراف زخم قابل تمایز میباشد
- ممکن است پوست اطراف سالم، اما ملهتب باشد
عوامل تهدید کننده که موجب زخم واریسی پا میشوند
- استعمال دخانیات: ثابت شده در افرادی که سابقه ی مصرف دخانیت داشته اند، عضلات جدار عروق سیستم گردش خون کارایی ندارند و این مورد خود میتواند دلیلی برای عدم توانایی رگ ها برای بازگرداندن صحیح و بی مشکل خون به قلب باشد.
- سن : گردش خون محیطی بدن با افزایش سن، توانایی و کارایی کمتری پیدا میکند.
- بیماری های شریانی: اگر فرد، پیشتر به بیماری های عروقی مبتلا بوده باشد، این مورد نیز اثر گذار بر سیستم گردش خون میباشد.
- مشکلات دارویی: بعضی از دارو های قلبی-عروقی نیز میتوانند در ایجاد اینگونه زخم ها اثر گذار باشند.
- زخم های تحت فشار: در افرادی که برای مدت طولانی در بستر هستند و توانایی حرکت و جا به جایی در بستر را ندارند، در اثر وزن بدن و افزایش فشار بر نواحی خاصی، رگ های خونی ممکن است متحمل آسیب و فشار شوند و در نتیجه کار چرخش خون، بدرستی صورت نگیرد.
- برخی اختلالات دیگر. مانند دیابت و آرتروز.
پیشگیری از ابتلای به زخم های واریسی
- دخانیات را ترک کنید
- کاهش وزن. با کاهش وزن و چربی خون، از سلامت عروق خود حفاظت کنید
- شرایط مزمن مانند دیابت یا فشار خون را کنترل کنید
- مقدار نمک در رژیم غذایی خود را کاهش دهید
- بطور منظم تمرینات و تحرکات ورزشی داشته باشید
- پا های خود را بالا نگه دارد. این کار به گردش بهتر خون از پا به سمت قلب شما کمک میکند
درمان زخم های واریسی پا
باید توجه داشت که هدف اینگونه درمان ها، بهبود جریان خون در منطقه ی مورد نظر و در نتیجه ی بهبودی زخم است.
درمان اینگونه زخم ها اغلب فوری و اورژانسی است. از بانداژ های فشرده سازی نباید استفاده کرد زیرا این امر حتی موجبات کاهش گردش خون در منطقه ی آسیب دیده را فراهم میکند.
ممکن است به صلاح دید پزشک خود و به منظور پاکسازی عروق مسدود شده، نیاز به جراحی ( آنژیوپلاستی) باشد.
در مرحله نخست معمولا با استفاده از پانسمان خشک و مرطوب، پماد یا در مواردی جراحی، اقدام به برداشتن بافت ها مرده میشود.
مراقبت ها در طولانی مدت
باید توجه داشت تا زمانی که شرایط زمینه ای که در ابتدا منجر به زخم واریسی پا شده اند برطرف نشوند، خطر ابتلا به زخم های دیگر نیز همچنان وجود دارد.
بهتر است از حمام داغ و نشستن های طولانی اجتناب ورزید. زمان هایی که ممکن است، پایی که دچار زخم واریسی شده را حدالامکان بالاتر از سطح قلب قرار دهید ( حالت دراز کش).
همچنین بیماران دیابتی باید کنترل قند خون و مراقبت های ویژه از سلامت پای خود را در نظر داشته باشند.
