سوختگی

• سوختگی های درجه 1 : این دسته از سوختگی ها که اصطلاحا به آنها سوختگی های سطحی هم گفته میشود، در مقایسه با سایر سوختگی ها خفیف تر اند. علائمی که این سوختگی ها از خود نشان میدهند جزئی است و پس از چند روز بهبود میابند. سوختگی های درجه یک باعث احساس درد و قرمزی لایه ی بیرونی پوست و در مواردی تورم میشوند.

در مواردی که سوختگی سطح اول گستردگی زیادی دارد و سطح زیادی از بدن فرد را درگیر کرده، بیمار درد و تورم بیشتری را تجربه میکند. زخم های گسترده تر معمولا به سرعت سوختگی های کوچکتر ترمیم نمیشوند.

حتما در نظر داشته باشید که سوختگی های درجه یک که در اثر الکتریسیتهبوجود میآیند ممکن بیش آن تاثیری که روی پوست قابل مشاهده است، روی بدن و بافت ها تاثیر گذاشته باشد. پس در نظر داشته باشید که در سوختگی های الکتریکی،سریعا به دنبال مراقبت های پزشکی باشید. 

درمان سوختگی های درجه 1

همانطور که پیشتر ذکر شد، میتوان اکثر سوختگی های درجه یک را در خانه درمان کرد. البته توجه داشته باشید که اگر اینگونه سوختگی ها حتی سوختگی درجه اول برای کودک یا نوزاد شما اتفاق افتاد، توصیه میشود که با پزشک متخخص در میان بگذارید تا پزشک زخم را معاینه و شدت آن را تشخیص دهد.

اینها مواردی هستند که پزشک در معاینه ی سوختگی های درجه 1 به آنها دقت میکند:

• آیا سوختگی لایه های عمیقتر را درگیر کرده است؟
• آیا منطقه ای که سوختگی در آن صورت گرفته منطقه ی حساسی میباشد و نیاز به درمان فوری دارد؟ (مناطقی مانند چشم، دهان، بینی و …)
• آیا علامتی از عفونت دیده میشود؟ علائمی مانند تورم یا چرک

اگر جای سوختگی آلوده شده باشد یا متورم شده و یا درد بسیاری احساس شود، شخص باید به پزشک مراجعه کند. توجه کنید که سوختگی در مناطق حساس ممکن است نیاز به مراجعه به پزشک داشته باشند. اینگونه سوختگی ها که در مناطق حساس رخ میدهند معمولا  کند تر از سوختگی هایی که در دیگر مناطق بدن رخ میدهند، بهبودی پیدا کنند.

• سوختگی های درجه 2: از سوختگی های درجه دو با عنوان سوختگی های ضخیم جزئی نیز یاد میشود. سوختگی های درجه دو شدت بیشتری از دسته ی قبل دارند و روی لایه ی عمیق تر پوست اثر میگذارند. به بیان دقیقتر اثر اینگونه سوختگی ها روی اپیدرم (روپوست) و درم (لایه میانی پوست) است. سوختگی های درجه دوم میتوانند درد شدیدی داشته باشند و اغلب باعث متورم شدن و تاول زدن محل سوختگی میشوند. همچنین به یاد بسپارید که ناحیه ی سوختگی میتواند مرطوب بنظر برسد.

سوختگی های درجه 2 با توجه به عمق، گستردگی و محل وقوع میتوانند درمان های متفاوتی را طلب کنند.

از دلایل سوختگی های درجه دو میتواند موارد زیر را ذکر کرد:

• آب جوش
• آتش
• سوختگی شیمیایی
• سوختگی بوسیله ی موم داغ شمع
• تماس با اشاء بسیار داغ
• تشعشعات
• سوختگی بوسیله برق

بسیاری از سوختگی های درجه دو میتوانند در طی چند هفنه بهبودی پیدا کنند البته ممکن است جای زخم از خود به جا بگذارند.

درمان سوختگی های درجه 2

در مواردی که گمان برده میشود سوختگی درجه دو اتفاق افتاده باشد، باید دنبال مراقبت های پزشکی بود. دریافت کمک های پزشکی به موقع میتواند از عوارض جدی پیشگیری کند.

موارد زیر را به خاطر بسپارید تا در صورت وقوع سوختگی، از بدتر شدن اوضاع زخم جلوگیری کنید:

• جواهرات، لباس یا سایر اشیاء که روی سوختگی را میپوشانند را بردارید. این اجسام ممکن است داغ شده باشند و در نتیجه پوست به سوختن ادامه دهد و سوختی شدیدتری رخ دهد. توجه داشته باشید که در هنگام جدا کردن لباس ها، پوست در معرض آسیب نباشد.
• روی محل سوختگی یخ قرار ندهید زیرا باعث آسیب دیدن بافت میشود.
• به منظور جلوگیری از کمبود آب، فردی که دچار سوختگی شده باید مقدار زیادی آب بنوشد
• تاول های باز را نشکنید
• از مالیدن دارو های خانگی یا کرده روی محل سوختگی خودداری کنید

به دنبال مراقبت های پزشکی باشید. بسته به شدت و محل سوختگی، پزشک روش درمانی مخصوصی را توصیه میکند. پزشک ممکن است محل سوختگی را تمیز کرده و کرم آنتی بیوتیک بمالد.

اگر سوختگی بسیار شدید باشد یا قسمت زیادی از بدن را به خود درگیر کرده باشد، ممکن است لازم دیده شود تا برای دریافت مراقبت های پزشکی لازم در بیمارستان بستری شود.

همچنین ممکن است پزشک آنتی بیوتیک تجویز کند بخصوص اگر شخص در معرض خطر عفونت باشد یا به عفونت مبتلا شده باشد.

بعضی از سوختگی های شدید درجه 2 ممکن است به پیوند پوست نیاز داشته باشند.

• سوختگی درجه 3 : سوختگی های درجه سه، به درمان های فوری پزشکی نیاز دارند و در چنین مواقعی، کار زیادی از بیمار یا اطرافیان ساخته نیست. از درجه سوم سوختگی گاها با اصطلاح “ضخامت کامل” نیز یاد میشود.

در این مرحله، دو لایه پوست از بین رفته و در اثر سوختگی، حتی رشته های عصبی نیز آسیب دیده اند. از آنجایی که رشته های عصبی آسیب دیده، ممکن است هنگام لمس زخم، بیمار دردی را حس نکند؛مگر اینکه عمق فشار وارد شده زیاد باشد.

در زخم های ناشی سوختگی های درجه سه، زخم به جای اینکه قرمز باشد، رنگ سیاه، سفید، قهوه ای و یا زرد به خود میگیرد.

چه عواملی موجب سوختگی درجه سوم میشوند؟

• تماس طولانی مدت پوست با جسم داغ
• آتش
• مایع سوزاننده
• منابع الکتریکی
• منابع شیمیایی

از دیگر نگرانی های جدی در سوختگی های درجه سه میتوان به عفونت ها اشاره کرد. آسیب شدیدی که به پوست بدن وارد شده، بدن را در برابر عفونت ها و آۀودگی ها آسیب پذیر تر میکند. همچنین سوختگی ها میتوانند سیستم ایمنی بدن فردی که به سوختگی مبتلا شده را تضعیف بکنند و در نتیجه، بدن مقاومت کمتری در مقابله با عفونت ها از خود نشان دهد.

در صورت بروز سوختگی درجه 3، تا زمان مراجعه به پزشک، مراقبت های زیر را به عمل بیاورید:

• فرد را از محدوده خطر خارج کنید
• از نفس کشیدن شخصی که دچار سوختگی شده مطمئن شوید
• لباس و زیور آلاتی که در مجاورت با زخم سوختگی هستند را جدا کنید. توجه داشته باشید که نباید لباس یا چیزی که روی زخم بیمار هست را خودتان جدا کنید. این کار را به کادر درمانی بسپارید
• در صورت امکان، ناحیه ای که سوخته را بالاتر از قلب قرار دهید

درمان سوختگی های درجه سه شامل موارد زیر میشوند:

• جراحی: در سوختگی های درجه سوم، به منظور برداشتن و حذف بافت سوخته، عمل جراحی صورت میگیرد
• پیوند پوست: از آنجا که سوختگی های درجه 3 خود به خود بهبودی حاصل نمیکنند، پیوند پوست انجام میگیرد
• تزریق مایعات: در مواقعی به منظور حفظ فشار خون و جلوگیری از امکان شوک، به بیمار مایعات اضافی تزریق میگردد
• دارو:به منظور جلوگیری از عفونت و همچنین تسکین درد، بیمار دارو های آنتی بیوتیک و تسکین درد دریافت میکند.
•  
• تزریق واکسن کزاز: باکتری های کزاز بیشتر از طریق زخم های سوختگی باعث عفونت میشوند، بنابراین برای پیشگیری از عفونت این مورد تزریق میشود.

در نظر داشته باشید که سوختگی های درجه سوم نیاز به رسیدگی فوری پزشکی دارند. بنابراین هر چه سریعتر به مراکز درمانی مراجعه کنید.

• سوختگی درجه 4 : در درجه چهارم سوختگی، آسیب بسیار شدیدی به بدن وارد شده تا حدی که تمام لایه های پوتس را از بین برده و همچنین استخوان ها، تاندون ها و عضلات را نیز درگیر کرده و در مواردی حتی از بین برده.

سوختگی درجه چهار را میتوان با کمک از موارد زیر، توصیف کرد:

• معمولا دردی حس نمیشود (بدلیل آسیب شدید و عمیقی که به رشته های عصبی وارد شده)
• رنگ آن را میتوان از سفید مومی تا چرمی خاکستری و یا سیاهِ سوخته در نظر گرفت
• هنگام لمس زخم، سفید نمیشود
• پوستی که درگیر شده، خشک بنظر میرسد
• بهبودی این زخم ها تنها با درمان جراحی ممکن است

از عوامل شایعی که موجب سوختگی های درجه چهار میشوند میتوان موارد زیر را نام برد:

• اجاق داغ، اجسام بسیار داغ، آهن داغ
• شعله های آتیش
• مواد شیمیایی
• …

تمامی این موارد پیش تر به عنوان عوامل سوختگی های درجه های خفیف تر یاد شده، با این حال آنچیزی که درجه ی سوختگی را تعیین میکند، شدت جراحات وارده است.

قابل ذکر است که سوختگی های درجه ی سه حتی میتوانند بافت های چربی را نیز تحت تاثیر قرار دهند. در سوختگی های درجه چهار شدت جراحات شدید تر شده و حتی روی بافت ها عضلانی، تاندون ها و رشته های عصبی نیز اثر گذاشته و باعث تخریب آنان میشود.

درمان این شدت از سوختگی ها تنها با مراجعه به مراکز درمانی و کادر درمانی متخصص امکان پذیر است و در غیر این صورت، بهبودی حاصل نمیشود.